son haberler

PALAZ

Yayınlanma Tarihi: 12 Ocak 2018 okunma

Zeki ORDU zekiordu@hotmail.com

İnsanoğlunun en büyük özelliklerinden biri de hafızası olması. Yani tarihi.

Hafıza bir nevi tarihtir. İster özel olsun, ister yerel hatta isterse genel hafıza sizi geçmişe götür.

Zaman içersinde bazı değişiklikler bizlere yeni şeyler katarken bazen de bizden bir şeyleri götürür. İşte biz o bizden giden şeyi hatırlayınca bir hüzün çöker içimize. Kah üzülür, kah duygulanır, kah kızar, kah seviniriz.

Hatıra daha çok hüzün verir insana. İster iyiyi hatırla ister kötüyü.

Onun için şair “Ağlarım yadıma geldikçe gülüştüklerim” diye boşuna dememiş. Çünkü artık elimizde değildir geçmiş. Bir daha da geri gelmez.

Peki nedir bizi geçmişe götüren?

Çok şey.

Bir gün geçmişte olan bir şey, bir şekilde karşımıza çıkınca çocukluk veya gençlik yıllarımıza gideriz.

Geçenlerde Aynur’ca da “Palaz” denilen şeyi gördüm. Karadenizli bilir de adı değişiktir. Yani yapılışındaki ufak teke farklılıkları saymazsak temelde aynıdır. Ham maddesi hamurdur. Ya yağlar kızartırsınız ya şekerle.

Şimdi yağ olur mu şeker olur mu tartışmasına girmeyelim. Olur efendim. Yağlı da olur şekerli de.

Çok eskilerden market denilen yeni yetme mekanlar yokken semt ve mahalle bakkalları vardı. Orada da her şey bulunmuyordu. Bulunmamasının sebebi bakkalı işleten abimiz veya amcamızın işletme bilgisinin olmayışından değil, ülkede bazı şeylerin olmamasından.

Ama un mutlaka bulunurdu. Hatta ekmek de.

Analarımız her ramazan öncesi veya kışa girerken yufka açar, onları kurutup kışlık nevale olarak saklardı. Kapıya kurulan bir ocaklığın üzerine saç konulur, bir yandan açılan yufkalar kurutulurdu. Böylece her şeyin bulunmadığı kış günlerinde analarımızın elini alırdı.

Yufka açılıp kurutulurken etrafta oynayan çocukları sevindirmek için açılan yufkalar katlanır; imkana veya o yörenin adetine göre içine ya şeker ya da yağ konur ve çocuklara verilirdi. Çocuklar elleri ve ağızları yana yana ya yağlı yufkayı, ya da şeker katılmış yufkayı sıcak sıcak mideye indirken daha ilaçlanmamış kaynak sularını içer, hararetini dindirirdi.

Şekerin ve yağın hararetini dindirmek çok kolaydı. İki bardak soğuk su buna kafi geliyordu. Bazen hararet içeride oluyor ve dindirilmesi mümkün olmuyordu.

Neyse biz gelelim saçta pişirilen yağlı veya şekerli yufkaya.  Bizim oralarda yani Ordu ağzı olarak bunun adı “Palaz” idi. Niye öyle denmişti, kim bu ismi bulmuştu bilinmez. Yalnız yufka daire biçiminde olduğundan katlanınca iki tarafı düz, ön tarafı eğri oluyordu. Sanki bir fındığın yandan çekilmiş ve büyütülmüş hali gibiydi. Bu benzerlik ona “palaz fındık” diye bilinen fındığa benzediğinden mi verildi bilmiyorum.

İster yağlı olsun ister şekerli “palaz” bir hafızadır. Ve çocukluk hatırasıdır. Adının şu veya bu olması pişirilirken içine şu veya bu katılması mühim değil. Ancak onun yıllar sonra tekrar ortaya çıkması bile insanı gerilere doğru götürüyor.

Bazı insanlar zamanla “palazlanır” ve herkesi unutur insanlığı dahi. Ama bizim “palaz” ebediyen palaz olarak kalacaktır.

Sahi palaza ne katılır?

Siz de yorum yapın, görüşlerinizi belirtin.

Yazarın Diğer Yazıları

Yazarın tüm yazıları.

Gönülden Irak Olunmaz

5 Ocak 2018 okunma
“Gözden ırak olan gönülden ırak” olur mu? Nasıl söylenmişse böyle bir söz söylenmiş. Ancak ilk kim söyledi, ne için söylediyse bir eksiklik bırakmış. Gerçekten gözden ırak olan gönülden de ırak olur mu? Burası tartışılır. Gözden ırak olanın... Devamını Oku

TAHTA AKILLI DA YA ÖĞRENCİ

29 Aralık 2017 okunma
Eğitimin hayatın her alanında ve her yaşta önemini bilmeyen yoktur. Basit tabiriyle “Öğrenmenin yaşı yoktur” sözünü çok kullanırız. Burada eğitim ve öğretim hakkında sıkıcı bilgiler vermek değil niyetim. Bunu zaten uzmanlar yapıyor. Ne kadar... Devamını Oku

EY YAR!

22 Aralık 2017 okunma
Kim demiş “Gözden ırak olunca gönülden de ırak olur” diye? Öyle olsaydı her gözümü yumduğumda niye görürdüm seni? Asıl gönülden ırak olan gözden ırak olur. Madem gönülde değilsin, “gözde” nasıl olursun? Ey yar! Sen içimin dağlarında kar,... Devamını Oku

Kukul Pide

15 Aralık 2017 okunma
Günlerin ne getirip ne götüreceğini kim bilebilir ki? Hayat denilen zaman dilimi kişi için nereden başlar, insanları nerelerde yaşatır, nerede son bulur bilinmez. Bilinen odur ki bazı anları acı bazen de güzel yaşarsın. Geleceğe dair hayaller kurarken kendimi... Devamını Oku

VEFASIZLIĞIN AYI: ARALIK

8 Aralık 2017 okunma
zekiordu.zekiordu@gmail.com “İnsanoğlu çiğ süt emmiştir” demekle yaptığı yanlışlıklara bir mazeret uydurulamaz. Her ne kadar “Beşer şaşar” diye bilinen ibare insanların yanlışlarını mazur gösteremez. Her olumsuzluğun ardından bir şeylere... Devamını Oku

Sılada Bir Evin Bacası Olsam

1 Aralık 2017 okunma
Sıla,  gurbetteki bir kimse için doğup büyüdüğü ve özlediği yer olarak bilinir. İçinde gurbetin acısı doğup büyüdüğü yerlerin hasreti vardır. Tek başına çok şey anlatan kelimedir. Gurbet; hasrettir, ayrılıktır, hüzündür. Gurbet; çiledir,... Devamını Oku

Zahide

24 Kasım 2017 okunma
Bazı isimler tarihe mâl olmuştur. Leyla, Şirin, Züleyha ve Aslı bunlardan ilk akla gelenler. Hepsinin de bir kıssası var. Öteden beri söylene gelen bir kıssa. Bu isimler belki gerçekte yoktu. Ancak “Gönül tarihimizde” önemli bir yere sahiptir. Kulaktan duyma... Devamını Oku

Çiçekleri Soldurmayın

17 Kasım 2017 okunma
Bir taş olarak yaratılmış olmak neyi ifade eder? Bir çiçek, bir kuş olarak dünyaya gelmek mesela… Üzülüp sevinemeyen, kendi hâllerinde… Çok zaman varlıklarından bile haberdar olmadığımız… Ne hesapları var, ne umutları. Ne de hayattan bekledikleri…... Devamını Oku

Sen Yazma Önce Bana Söyle

10 Kasım 2017 okunma
Günlerden bir gün bir ilçede ilçe ile ilgili bir yazı yazmıştım.  Yazının konusu ilçenin belediye başkanından bir istekti. Üstelik maddi hiçbir külfeti yoktu. Bir yere  isim verilmesini istemiştim. Bu işin yapılması için kanuni işlemler nasıl... Devamını Oku

Mazide Kalmış İki Hatıra

3 Kasım 2017 okunma
Kimseler Görmesin Çevre dostu. Ham maddesi ağaç olan kâğıttan yapılan ve bugünkü “poşet” denilen petrol artığı çevre tahribatçısına yerini bırakana kadar insanlık tarihine hizmeti oldu. İçerisine bir şeyler konulduğunda silindirik bir hal alan ve... Devamını Oku