son haberler

FINDIK İLE KABUGU

Yayınlanma Tarihi: 15 Kasım 2021 okunma

Süleyman ERKAN s-erkan-12@hotmail.com

      Karadeniz’in milli ürünleri; çay, fındık, balık, madenler, kerestecilik ilk akla gelenlerdir. Her ürünü üretirken mutlaka bir zahmeti vardır. Fındıktan yılda sadece bir defa ürün alınabiliniyor. Fındık ürünüyle adından en çok söz ettiren ilimiz Giresun, Ordu’dur.

       Fındık bahçeleri kışa doğru gübrelenir, baharın budanır. Zamanına göre zararlı haşerelerle mücadele için ilaçlanır. Sonbahar, Kış, İlkbahar, Yaz bakımları ayrı ayrıdır. Hani bir atasözümüzde; “ Bakarsan bağ, bakmazsan dağ olur.” Derler. Fındığın sağlam dallı ağaçları, Karadeniz’in yeşilliğine yeşil katar. Yazın yağışı bol olur. Ağustos ayının ortalarında fındık çotanakları tane, tane toplanarak sepetlere, çuvallara doldurulup, harmanlara yığılır. Fındık dalını eğerek fındık toplamak, rampa yerlerde kolay değildir. Yazın, sabahın seherinde fındık toplamaya başlayacaksın, sıcak, yağış rüzgâr demeden akşamın karanlığında elini fındık dalından çekeceksin. Yokuşu inişi hesaba katmadan çalışacaksın. Maniler, türküler söylenir yaşamın acımasız zor kanununda; “ Atların terkisi var. Fındığın türküsü var. Çoktan kaçacağım da, Geçinme korkusu var.” Çotanaklar patozlanarak fındık dış kabuğundan ayıklanır. Emekçilerin azda olsa yüzü güler gibi olur. Fındık kurutmak için nerede bir boş alan varsa serilir. Kaldırımlar, boş yollar, deniz kenarları, bahçeler fındık sergileriyle dolar taşar. Brandaların üzerlerinde ki fındıklar karıştırılırken bir yandan da ayıklanır. Yağmur yağarsa üstüne örtülecek brandası hazırdır. Bu Karadeniz’dir, ne zaman yağmur yağacağı belli olmaz. Bir yağdığın da günlerce inceden inceye yağar durur. Kurutulan fındık fiskobirlige, tüccara satılır. O yılın belirlenen birim fiyatından. Değeriyle emek verenlerin eline emeğinin karşılığı geçmese de.

       “ Bir fındığın içini yar senden ayrı yemem. “

       Türkiye, Dünya’nın en fazla fındık üreten ülkesidir. Türkiye; 515. 000 ton, İtalya; 132.699 ton, Azerbaycan; 52. 000 ton, Amerika Birleşik Devletleri; 46. 000 ton, Çin Halk Cumhuriyeti; 27. 290 ton, Gürcistan; 17.000 ton, Fransa; 14. 988 ton üretim yapmaktadır. Fındıkta Dünya birincisi olan ülke en iyi şekilde fındığını markalı bir şekilde işleyip, katma değeri yüksek fiyatlarla satıp bol kazanç elde etmelidir.

          Fındık endüstri ürünü olarak birçok alanda kullanılmaktadır. Fındık, rafine edilerek yemeklik yağ olarak, temizleyici, nemlendirici, gres yağı üretiminde kullanılır. Koruyucu boya endüstrisinde kurutucu, kimyasal tepkimelerde katalizör olarak kullanılır.

          İlaç ve kozmetik endüstrisin de yardımcı hammadde olarak, yaraların pansumanında, kadın doğum hastalıkları, deri, ağız hastalıklarında antiseptik olarak kullanılır.

         Sanayide düzey aktif maddesi, korozyon inhibitörü (engelleyici), yağlama, metal kesme yağları, metal temizleme, asfalt plaka üretiminde kullanılır. Yağ çıkarılan fındık posası küspe yüksek oranda protein içermekte olup,( % 38-45) hayvan yemi olarak kullanılır. 

        Fındıkkabuğundan gübre oluşturularak, toprağın besin kaynağı artırılır. Fındıkkabuğu yüksek kalorili bir yakacaktır. Fındıkkabuğunu fabrikada işlenerek kontralit yapılır. Fındığın içinde A ve C vitaminleri bulunur. Karbonhidrat, protein ve yağa sahiptir. Fındıkta demir, kalsiyum, potasyum acısından da yüksek bir besindir.

        Fındığın kabuğunu kışın ısınmak için kullanılır. Geçen yıl fındıkkabuğunun tonu 550 tl iken bu yıl 1200-1550 tl arasında satılmaktadır. Sebebini sorduğumuzda pahalılık ve kömüre yapılan yüksek oranda ki söylemektedirler. Kömürün yer altından birçok aşama ve emekle çıkartıldığını, fındığın kabuğunun o kadar emek, zaman harcanmadığını anlatsak da, işiten olmuyor.

      Doğal gaz kullananların fındıkkabuğuna ihtiyacı olmadığına göre;  soba yakan aileler kabuğa ihtiyaçları oluyor. Yöneticiler fındıkta olduğu gibi kabuğa da bir taban fiyat koymalıdırlar. Fındık üreticilerinden fındığı alırken, üzerine fındıkkabuğu fiyatını da ekleyerek üreticilere yansıtmalıdırlar.

       Fındığı üretmek ayrı bir dert, satmak ayrı bir hüner, işlemesi ayrı sanat ustalık, pazarlaması başka bir derttir. Bu dertlerin üstesinden ancak akıl, bilimle birlik ve beraberlikle çıkılır. Fındık üreticileri bir araya gelip kooperatif kurmaları gerekmektedir.

        Üretene, işleyene, tüketene selam olsun.

 

Siz de yorum yapın, görüşlerinizi belirtin.

Yazarın Diğer Yazıları

Yazarın tüm yazıları.

BAHÇEMİZE GELEN MİSAFİRLERİMİZ?

23 Mayıs 2022 okunma
        Bu gün havadan bulutlar kaybolmuş. Güneş tün çıplaklığıyla Sonbahar’a inat tüm canlılara ışıklarını saçmaktadır. 06-09-2020 günlerden Pazar. Bahçemdeki tel örgülerin arasında iri yarı beyazı fazla, sırtı sarı alacalı kedi,... Devamını Oku

 HAYAT NEDİR?

11 Mayıs 2022 okunma
     Hayat canlılara tanrı tarafından verilen en büyük armağandır. Bu kutsal armağanı tüm canlılarla paylaşarak, yaşayanlar mutlu olurlar. Mutlu olmayanların mutlaka bir sorunu vardır. (Eğitimsizlik, bilgisizlik, kıskançlık, sorumsuzluk, açgözlülük,... Devamını Oku

TRAFİK

4 Nisan 2022 okunma
    Trafik; motorlu taşıtların karayollarında kurallara uyarak, hal ve hareketlerine diyoruz. İnsan yaşamında da kurallara uyarsan, rahat bir hayatın yolunda mutlu olursun. Trafiğe uyan yol alır, uymayanın malını, canını alır. Yola çıkanlar tedbirini... Devamını Oku

 ŞAİRİN ŞİİRİ

21 Mart 2022 okunma
Sevgileri yol eyledim/ Gönlü gönlüme bağladım/ Sana can dostumsun dedim/ Postacı Ali Koç dostum var.- Uzundur incecik boyu/ Gülen yüze doyulur mu?/ Süleyman’ın içi dolu/ Şair Ali Koç dostum var.       Tek katlı bahçeli kerpiç evler arasından bir bebek... Devamını Oku

MIZRAP

16 Mart 2022 okunma
     Yıllar önce bayan gazeteci arkadaşımın babası ile tanıştım. Adı, Mızrap soyadı Şahin’di. Yaşadığı yer Tokat, Almus Görümlü kasabasındandı. Bana ilginç gelen müzik aleti, sazı çalan aletin adı mızraptı. Müzik sevdalısı bir insan... Devamını Oku

HALKEVLERİ

7 Mart 2022 okunma
      Halkevlerinin yerini günümüzde Halk Eğitim Müdürlüğü, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde yerini almıştır. Yaygın eğitimde büyük bir halk kitlesine eğitimi kesintisiz sürdürmektedir. 1932’li yıllarda halkevleri eğitimde büyük bir boşluğu... Devamını Oku

KARA TOPRAK

15 Şubat 2022 okunma
  Anama derinden sızlar yüreğim bak, Aklım durur, akmaz kan, taşlaşır yürek. Her canın anası var, sen anana bak, Birisi anam, öbürü kara toprak. Ana doyurandır, koruyup kollayan, Merhamet, sevgi, aşk ile sarmalayan. Hayata alışıp yürekte taht kuran,... Devamını Oku

  ATATÜRK SEVDALILARI

10 Şubat 2022 okunma
        Ordu’nun Ünye ilçesine bağlı İnkur( Kurna) beldesi eskiden belediyelikmiş. Nüfus yetersizliğinden belediyelikten düşerek muhtarlık olmuş. Ünye’den Akkuş’a doğru daracık ve kıvrılan yoldan giderken şoför değil ama yolculuk yapanlar yaz,... Devamını Oku

Yeni Yıl

12 Ocak 2022 okunma
       Yeni bir yıla daha girdik. 2021 yılı bitip 2022 yılına girerken her yıl olduğu gibi yeni umutlar, yeni beklentiler içinde olacağız. Dünyada ve ülkemizde yaşanan kovit salgını ile ekonominin kötü gidişi ülkenin tüm insanlarını zora soktu.... Devamını Oku

Diline Sahip Çık!

23 Aralık 2021 okunma
     Güzel Türkçemizi korumak, milli birliğimizi pekiştirmek için dilimize sahip çıkmalıyız. Diline sahip çıkan ülkesine ve milletine de sahip çıkar. Dil bir ülkenin bel kemiğidir. Dil sosyal, ekonomik, kültürel ve teknolojik yapısı ile iç içedir. Bir... Devamını Oku