son haberler

Sözlü Tarih Nedir?

Yayınlanma Tarihi: 4 Ağustos 2011 okunma

Misafir Kalem unyetv@unyetv.net

Sözlü Tarih Topluma Kendi Tarihini Yazabilme Özgüvenini Geliştirir

Geleneksel tarih anlayışından daha eskidir. Yazı (Tarih ) ile başlayan Tarih Bilimi insanlığı anlattığına göre yazıdan öncede insan olduğuna göre insan-insan, insan-devlet, devlet-devlet ilişkileri, edebiyat, gelenek ve görenekler sözlü olarak aktarılmakta idi.

Yazı ile başlayan Tarih Bilimi gelişerek uluslararası tarih anlayışı ile çok geniş fakat çok ağır bir hale gelince halkın tamamen dışında bir bilgi kaynağı olarak kalmıştır.

Oysa devletlerin tabanını oluşturan gerçek halktır tarihin önemli olaylarını gerçekleştiren taban. Ve bu tabanda ki gelişmeler, hareketler, tarih çizgisinin noktalarıdır.

Sözlü Tarih Bilim Olarak Ne Zamandır Var?

Avrupa ve Amerika’da 200 yıldır uygulanmaktadır. Paul Thampson, bu konuda kitaplar yazdı. Sorbon Üniversitesi Profesörü Jule Michelet(1798-1847), “Fransa’nın Devrim Tarihi” isimli kitabı için sözlü tarih çalışmasında ki bilgilerin doğruluğunu onayladıktan sonra daha çok değer vermiştir.

Yanı başımızda ki tarih, Yerel Tarih, Sözlü Tarh uygulamada ki diğer isimlerdir.25 yıldır daha önemli ve son yıllarda ülkemizde de ilgi görmektedir.

Sözlü Tarihin Konuları Nelerdir?

*Gençliğin kendi ayakları üzerinde durma mücadelesi.

*Erkek ve kız çocuklarının yetiştirilme mücadelesi.

*Flört ve evlilik dışı cinsel yaşam, doğum kontrolü ve kürtaj gibi konuları da araştırabilir.

*Komşular, akrabalar arasında ki yardımlaşma, eğlence, ritüeller, iş yaşantıları araştırılabilir.

Sözlü Tarih’in Yararları Nelerdir? Topluma Neler Kazandır?

*Sıradan insanların(siyasetçi ve komutanlar, krallar, yöneticiler dışında) tarihin, yaşamları ile bağlantılarını kurar.

*Bu yaşamlarda, vefa cesaret, dürüstlük, yetinme, kanaatkarlık, tevazu daha çok çıkar karşınıza.

*Yaşama sevincini kaybetmiş hüzünlü insanların, hatıralarını, karşılıklı sohbetlerle, zaman zaman tartışarak, paylaşarak onlara yaşam sevinci kazandırırken bizlere de birinci şahıstan orijinal toplumsal bilgiler sağlar.*Yerel tartışmalar açılır.

*Var olan ilk tarih türü “Sözlü Tarh” türüdür.

*Temel kalıplardan geri dönüp, rahatsız edecek kadar, bireysel olan insan hayatlarının içinde bulunurlar.

*Bir okul araştırmasında müstahdemden çok şey öğrenebilirsiniz.

*Bir yaşlının anıları ile birlikte, kentin, mahalsinin, içinde bulunduğu cemaatin ve kendi ailesinin mahremiyetini dahi öğrenebilirsiniz çünkü her şey zaman aşımına uğramıştır.

*Bazı alanlarda “Sözlü Tarih” odak kayması yaratır. Yeni araştırma alanları yaratır.

*Sözlü Tarih, incelenecek hiçbir yayını ya da örgütü olmayan muhafazakar işçiyi anlayabilir.

Geleneksel Tarihçiler, “Sözlü Tarihe” Nasıl Bakıyor?

Geleneksel tarihçiler olumsuz bakıyor. Ulusal tarih için, “Tarih budur” diyorlar. Fakat Yerel Tarih Araştırmaları, Sözlü Tarih çalışmaları da en çok başvurulan kaynaklardır.

Sözlü Tarih En Çok Hangi Şekilde Uygulanır?

Afrika’da ilkel kabilelerde dahi, şecereciler, teşrifatçılar, aktarıcılar, öğreticiler vardır.

Otobiografi en önemli kaynaklardır. Aile tarihi, mahalle, sokak, bina, kompleks, muhit, fabrika, köy, yerleşkeler.

Hangi Konularla İlgilenir?

Sorbon Üniv.Prof.Jule Michelet “Sözlü Gelenek” kelimelerini kullanarak bakın nasıl tanımlamış Sözlü Tarihi; “…Sözlü Gelenek diye tabir ettiğim şey orada burada insanların ağızlarında dolaşan, herkesin, köylülerin, kasaba halkının,yaşlı adamların, kadınların hatta çocukların, tekrar tekrar anlattığı , her akşam bir köy kahvesinde girdiğinizde duyabileceğiniz, yağmur, mevsim, hasat, devrim üzerine sohbetle, Fransa’nın Devrim Tarihini yazdım.”

Biz Nasıl Başladık? (Öncelikle bizden öncekileri anlatalım)

Bizden Öncekiler

Ünye hakkında bir Ünyeli tarafından yazılan ilk eser eski Enerji Bakanı Hilmi Güler’in dedesi (Anne tarafından)Bahattin Öge’in yazdığı “Ünye” kitabı. Çok az orijinali vardır.

Sonra Orhan Bora’nın yazdığı “Turistik Yeşil Ünye Rehberi” 1969 tarihli basım.

Çok değerli “Özler Ailesi’nin” çalışmaları.(Şirin Ünye Gazetesinde)

“Ünye’nin Dünü ve Bugünü” Çok değerli İsmail Cerrahoğlu’nun Belediye Başkanlığı döneminde İrfan Tosun’a hazırlattığı çalışma.1987 tarihli basım.

Adı Sözlü Tarih diye geçmiyordu ama *Nadi Çolakoğlu, başlattı. (Hizmet TV’ de ilk olarak üç program sunmuştur. Maalesef bu kayıtlar elimizde yoktur.) Hasan Tan kendisi ile yaptığımız kaydın yayınlanmasına izin verdi, Şakir Gürel “yayınlayalım” dedi. Sadece arşiv amaçlı yaptığımız kayıtlardı. Kayınpederim Hasan Tan ile ilk, Enver Lüleci ile ikinci ve her ikisinin de bulunduğu üçüncü kayıttan sonrası Ünyelilerin desteği ve eseridir.

Neler Yaşadık?

*Reyting kaygımız yoktu. Pazarları çalıştık. Üç işi bir arada yaptık. Kayıt, montaj, sunum.

Edindiğimiz Bilgiler Bilimsel mi?

Evet, daha sonra toprak ekildi, ürünler hala sürgünde, hasat, rekolte gayet iyi. Bu coğrafyanın geçmişi daha pek çok ürün verecek.

Siz de yorum yapın, görüşlerinizi belirtin.

Yazarın Diğer Yazıları

Yazarın tüm yazıları.

ÜNYE-AKKUŞ-NİKSAR KARAYOLU

26 Ekim 2021 okunma
    Yollar bir memleketin can damarlarıdır. Hasretlikleri bitiren, kültürleri harmanlaştıran, ekonomimizi canlandıran birlik ve beraberliğimizi sağlayan yollarımızdır. Ünye- Akkuş- Niksar yolunu kullananlar nostaljiyi, heyecanı birlikte yaşarlar. Yıllara... Devamını Oku

  NASIRLI ELLER

21 Ekim 2021 okunma
           Süleyman Erkan      Türkiye’nin güzel bölgelerinden Karadeniz’i gezip görenlerin hafızalarında mutlaka iz bırakmıştır. Karadeniz’in girintili çıkıntılı kenarları, geceleri gelinlik kızın boynuna takılı beşi birlik gibi parlar... Devamını Oku

Geçmişten Günümüze

16 Ekim 2021 okunma
Süleyman Erkan     Yaşam var oldukça hırslar, öfkeler, kinler, var olacaktır. Bu savaşı tetikleyen en önemli unsur beğenilmek, üstün olmak, başkalarından daha fazla mala mülke sahip olmaktır. Söz sahibi olmanın malla, mülkle, parayla olunamayacağını... Devamını Oku

İnsan

13 Ekim 2021 okunma
TOLGA ÖZSOY İNŞ. TEKNİKERİ tolgahanozsoy.52@gmail.com   Temel içgüdü ve duygularla hareket eden, yeteri kadarını alan, psikolojik ve sosyolojik açıdan baskı uygulamayan, vicdansız ve çıkarcı yaklaşmayan, kötü gözle bakmayan, çalmayan, savaşmayan,... Devamını Oku

Zaman

7 Ekim 2021 okunma
  TOLGA ÖZSOY İNŞ. TEKNİKERİ tolgahanozsoy.52@gmail.com   Neydi zaman? Doğduğum an ile öldüğüm an arasındaki yaşantım mı? Unutmak için verilen bir ilaç mı? Suratımı kırıştıran ya da saç rengimi benden alan… Neydi zaman! Babam öldüğünde... Devamını Oku

İhtiyaç Meselesi

27 Eylül 2021 okunma
TOLGA ÖZSOY İNŞ. TEKNİKERİ tolgahanozsoy.52@gmail.com   Çok çeşitli ihtiyaçlarımız var. Hatta bazen neye ihtiyacımız var diye market ve mağazaları gezmeye başlayanlar bile var. Babaannem lüzumsuz bir şey almamamı çok söylerdi işte onlarda top balon... Devamını Oku

F-N-D-K-Ç  Ş-H-P

10 Eylül 2021 okunma
  TOLGA ÖZSOY İNŞ. TEKNİKERİ tolgahanozsoy.52@gmail.com   Türkçe’de bir sözcük f,s,t,k,ç,ş,h,p harflerinden biriyle bitiyorsa ve ek kelimenin baş harfi d,c harfi ile başlıyorsa! Ortalık bir anda sertleşir. d=t olur t=ç olur sıkı durun bu matematiği... Devamını Oku

İş-Sizsiniz

6 Eylül 2021 okunma
  TOLGA ÖZSOY İNŞAAT TEKNİKERİ tolgahanozsoy.52@gmail.com Neden işsiz kaldığımızı bulalım. İşsizlik yaşınız en az 24! Bunu biliyor musunuz? Temel eğitim 1 yıl, ilk eğitim 4 yıl, Orta eğitim 4 yıl, lise eğitimi 4 yıl, hazırlık 1 yıl, üniversite... Devamını Oku

Alçak Alçak Dere Yataklarına Ev Kurmasınlar

19 Ağustos 2021 okunma
  Tolga Özsoy İnşaat Teknikeri tolgahanozsoy.52@gmail.com     Hepimizin malumu olduğu Candan ERÇETİN’in “yüksek yüksek tepelere ev kurmasınlar” şarkısı; doğaya, doğanın tabiatına karşı gelmekten ve gelin kızlarımızı ağlatmaktan başka bir... Devamını Oku

Toplumsal Sorunlar ve Altyapıları

3 Haziran 2021 okunma
Hatice Satgun_Giresunî   TV’lerde izlenen diziler ile Türk insanının aile yapısının çökertilmesi hedeflenmiş ve bu algı operasyonları yapılıyorken de, özellikle ‘Z Kuşağı’ dediğimiz gençlerin beyinlerine odaklanılmış olması ve... Devamını Oku